Η ιστορία του Καραγκιόζη

ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΙΜΗ…….ΤΗΣ ΦΙΓΟΥΡΑΣ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΣΚΙΩΝ

Η «Τιμή» αποτελεί έναν από τους οικονομικούς όρους που αρθρώνει καθημερινά η γλώσσα του μέσου ανθρώπου, μιλώντας για το χρηματιστήριο, την παραγωγή και διάθεση των προϊόντων, την κάθε είδους αγορά και πώληση. Είναι λογικό στην εποχή της κυριαρχίας των Αγορών παγκοσμίως η τόσο όμορφη αυτή ελληνική λέξη να απωλέσει παντελώς, όπως και πολλές άλλες, το συγκινησιακό, βιωματικό φορτίο της και το τεράστιο πολιτικό και ηθικό της βάρος. Κανείς σχεδόν σήμερα δεν μιλάει για την τιμή της πατρίδας, ούτε επικαλείται την ανδρική του τιμή, ούτε προσδίδει στη λέξη Ατιμία τη σημασία της στέρησης των πολιτικών δικαιωμάτων.

Λησμονήσαμε τη σημασία της, το Έτυμον, ότι δηλαδή αποτελείται από δύο συστατικά στοιχεία: το αρχαιοελληνικό ρήμα τίω που σημαίνει πληρώνω και τη λέξη αίμα, που κι αυτή προέρχεται από την αρχαία ονομασία της Γης: Αία, πριν αρχίσουμε να τη γεωμετρούμε με το γνώμονα, και το –μα του μάγματος, που ρέει κάτω από το στερεό της φλοιό και που κάνει την εκκωφαντική συγκλονιστική του παρουσία καθώς υπερχειλίζει απ’ τους κρατήρες των ηφαιστείων.

Όταν, λοιπόν, ερωτούμε τον κάθε παραγωγό, εργαζόμενο, δημιουργό ή καλλιτέχνη ποια η τιμή της εργασίας ή του προϊόντος που παράγει είναι σαν να τον ρωτάμε: «Πόσον από τον ιδρώτα και το αίμα σου έχυσες στη διάρκεια της εργασίας σου, για να μας προσφέρεις αυτό το προϊόν, το έργο ή το καλλιτέχνημα;».

Ειδικότερα, μιλώντας για την τέχνη που σημαίνει στην ουσία της «γέννα», όπως κάθε γέννα χρειάζεται κι αυτή αίμα! Με τι τρέφεται το έμβρυο στη κοιλιά της μάνας του εννιά ολόκληρους μήνες; Κι όταν φτάσει η ευλογημένη ώρα της κύησης, με ωδίνες, πόνους αφόρητους και αίμα, πολύ μερικές φορές, φέρνει η μάνα στο φως του κόσμου τη νέα ζωή. (Ας θυμηθούμε, τίκτω=γεννώ, αόριστος Β’ έ-τεκ-ον, απ’ αυτό το θέμα –τεκ παράγεται η λέξη τέχνη κι όσο για το –χ αυτό είναι ένα κ με δασεία).

Όμοια και ο καλλιτέχνης, ο κάθε είδους, από τον πιο επώνυμο και σπουδαίο ως τον πλέον αφανή λαϊκό δημιουργό,  δίνει το είναι του, για να φέρει στον κόσμο το δικό του γέννημα, το δικό του πλάσμα, έστω κι αν αυτό είναι μια φιγούρα Καραγκιόζη!

Θαυμάζουμε τις φιγούρες, τα σκηνικά, τις ρεκλάμες θεάτρου σκιών παλαιοτέρων ή και νεότερων Καραγκιοζοπαικτών, απλώνουμε τα χέρια να τις αγγίξουμε να τις κάνουμε δικές μας. Μαγεμένοι απ’ τη γοητεία τους, αν είμαστε εκκολαπτόμενοι ή νεαροί Καραγκιοζοπαίκτες πιστεύουμε πως, αν τις έχουμε στην κατοχή μας, θα αποκτήσουμε κάτι απ’ τη δύναμη των παλαιών άξιων μαστόρων και θα αναγνωριστούμε ως γνήσιοι συνεχιστές της παράδοσής τους. Αν είμαστε συλλέκτες ποθούμε την απόκτηση ενός αυθεντικού λαϊκού έργου τέχνης, μοναδικού πολλές φορές σε ομορφιά και σπανιότητα, πριν μας προλάβει κάποιος ανταγωνιστής, αυξάνοντας την καλλιτεχνική και υλική αξία της συλλογής μας. Αν είμαστε έμποροι, τι καλύτερο από το να διαθέτει το κατάστημά μας τα πιο ωραία και θελκτικά για τον πελάτη πρωτότυπα, χειροποίητα δημιουργήματα; Κι όμως, όταν έρθει η στιγμή να κάνουμε την κίνηση για να τις αποκτήσουμε, διστάζουμε και οπισθοχωρούμε απωθημένοι από την υψηλή τιμή τους: Μα είναι ακριβές!

Δικαιολογημένη και καθόλα αναμενόμενη αντίδραση, και μάλιστα στην παρούσα οικονομική συγκυρία.

Κι εδώ τίθεται το μεγάλο δίλημμα για τον καλλιτέχνη: να εισέλθει σε μία λογική συνεχών Εκπτώσεων για τη δουλειά και την τέχνη του, για να πουλήσει μαζικά και να βιοποριστεί; Ή να διατηρήσει ως κόρη οφθαλμού την ποιοτική αξία του έργου του, συνάμα και την τιμή του;

Για μας το κάθε εργαλείο του Θεάτρου Σκιών που πλάστηκε από το γεννήτορα και δάσκαλό μας, το Σπύρο Κούζαρο ή από εμάς, τους μαθητές και συνεχιστές της καλλιτεχνικής του παράδοσης, αποτελεί ένα πολύτιμο κόσμημα, ένα Άγιο Εικόνισμα κι όχι ένα κομμάτι χαρτόνι με σκαλίδια ή ένα κομμάτι δέρμα ή ζελατίνα, κακέκτυπο κάποιου παλιού σχεδίου. Οι φιγούρες θέατρου σκιών μας είναι απότοκο της τριαντάχρονης σχεδόν μαθητείας μας δίπλα στο μεγάλο μας δάσκαλο στο παίξιμο, τη ζωγραφική, το σκάλισμα, τις κατασκευές κάθε είδους εργαλείου κι εξαρτήματος της τέχνης μας. Είναι το απόσταγμα της αδιάλειπτης μελέτης, αλλά και βίωσης της Ιστορίας του Θεάτρου μας, σχεδόν πενήντα χρόνια τώρα. Πηγάζουν απ’ τη βαθιά γνώση των υποθέσεων των παραστάσεων, των οποίων τις σκιές των ηρώων απεικονίζουν και ενσαρκώνουν οι φιγούρες μας. Η δημιουργία τους στηρίζεται πάντα στην ενδελεχή μελέτη του βίου και της πολιτείας της κάθε ανδρικής ή γυναικείας προσωπικότητας και της εποχής που αυτή έζησε. Τα ιστορικά στοιχεία που μας προσφέρει η μελέτη αυτή αρμονικά δένονται με την ανεξάντλητη φαντασία, χαρίζοντας σ’ όσους αρέσκονται να έχουν φιγούρες τεχνοτροπίας ΚΟΥΖΑΡΟΣ μοναδικές σε ύφος και ένταση του προσώπου, ενδυματολογικό διάκοσμο και όπλα, μορφές του Θεάτρου Σκιών. Η επιμέλεια κατά τη διάρκεια της κατασκευής και το μεράκι της δουλειάς, λες και η κάθε μια τους δημιουργείται για πρώτη φορά, εγγυώνται το άριστο αποτέλεσμα που «αξίζει τα λεφτά του».

Σίγουρα, η Τέχνη, δεν διαθέτει ζυγαριά, για να τη ζυγίσει κανείς, ούτε πουλιέται με το μέτρο. «Πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος»: κι εμείς ως άνθρωποι, με σεβασμό πάντα και απεριόριστη εκτίμηση σ’ όλους τους φίλους και τις φίλες που δείχνουν την προτίμηση και την αγάπη τους για την τέχνη μας, καθορίζουμε κατά περίπτωση την τιμή της, διαθέτοντας έργα προσιτά στον κάθε ένα που μας προτιμά.

Δεν νομίζετε επομένως ότι είναι δίκαιο ένας καλλιτέχνης κύριος της τέχνης του και στηριζόμενος μόνο στην προσωπική του έμπνευση και στο όποιο ταλέντο τον προικοδότησε η φύση και καλλιέργησε με πολύχρονη κοπιαστική σπουδή και εργασία να καθορίζει μια αξιοπρεπή τιμή για τα έργα που παράγει?

ΤΑΣΟΥ ΚΟΥΖΑΡΟΥ – ΦΙΛΟΛΟΓΟΥ – ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ ΘΕΑΤΡΟΥ ΣΚΙΩΝ

ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΕΤΕ ΕΠΙΣΗΣ...

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.